Werkelijkheid.

Er is een geruststellende gedachte die ons allemaal verbindt: misschien bestaat helemaal niets. Niet jij. Niet ik. Niet dit essay. Het universum zelf? Hoogstwaarschijnlijk een foute export van een mislukt simulatieproject, ergens draaiend op een oververhitte quantumserver in de kelder van een verveelde superintelligentie. In dit essay, dat zich qua bestaansniveau ergens tussen een hallucinatie en een PowerPoint-presentatie bevindt, ontkennen we de werkelijkheid zoals een kat de zwaartekracht ontkent: met flair en volstrekte desinteresse.

We beginnen bij het begin: waarneming. Jij denkt dat je ogen je vertellen wat er ‘echt’ is, maar in werkelijkheid — als dat woord al iets betekent — registreer je enkel fotonen die stuiteren op dingen, door je netvlies geplet worden tot elektrische signalen, en vervolgens vertaald worden in betekenis door een hersenklomp die even vaak liegt als je ex. Wat je ziet, is geen werkelijkheid, het is een kunstwerk in je schedel. Gefeliciteerd, je bent een vleesgeworden projector.

Tijd, dan. Je voelt ‘m tikken, maar dat zegt meer over je angst voor verjaardagen dan over de structuur van de kosmos. Tijd is geen rechte lijn, het is een ervaring. Een mentale metronoom die jouw bestaan in stukjes hakt om het verteerbaar te maken. En als jij denkt dat één minuut onder koude douche even lang duurt als één minuut op een eerste date, dan hebben we nieuws: tijd is subjectief, krom, en waarschijnlijk een inside joke van Einstein.

De ruimte waarin je zit? Ook al nep. Jij en de koelkast lijken ver uit elkaar, maar op kwantumniveau is alles onzeker en verstrengeld. De afstand tussen jou en je dromen? Net zo echt als de afstand tussen je zelfbeeld en de waarheid: volledig arbitrair. Materie is voornamelijk leegte — een soort 3D-illusie opgebouwd uit atomaire schijn.

En dan jij, arme bewustzijnsbubbel. Jij denkt dat je een ‘zelf’ bent, maar eigenlijk ben je een skelet dat hallucinaties ervaart door chemische pulsen. Je identiteit is een verhaal dat je hersenen zichzelf vertellen om niet gillend weg te rennen in de badkamer. Denk aan alle gedachten die je hebt gehad — hoe veel daarvan waren zinvol? Precies. Jij bent niet ‘jezelf’, je bent een tijdelijke foutcode met een naam en een Netflix-account.

Zelfs causaliteit, het troostende idee dat dingen gebeuren om redenen, is onderhevig aan twijfel. Dingen gebeuren. Daarna plakt je brein er een reden op, als een kind dat achteraf uitlegt waarom het de muur met pindakaas heeft ingesmeerd. Het universum hoeft zich niet te verantwoorden. Jij wel, maar dat lukt je ook al jaren niet.

De conclusie? Alles wijst erop dat het universum een slecht georganiseerde illusie is waarin jij, een wazige klont atomen met meningen, denkt dat je begrijpt wat er gebeurt. Maar je begrijpt niets. Ik begrijp niets. En dit essay — met al zijn denkbeelden, sarcasme, en quasi-filosofisch gewauwel — bestaat daarom per definitie niet.

Net als jij.

Fijne dag nog, denkbeeldige lezer.

Maandag.