Gaap.

Er bestaat een diepgaande, haast transcendentale kunstvorm, een beweging zo primordiaal en toch zo onderschat, dat zij slechts door de ware kenners in haar volledige glorie wordt begrepen en met de juiste gratie ten uitvoer wordt gebracht: het geeuwen, niet zomaar een vluchtige mondopening, niet een gehaaste inademing van een kortstondige vermoeidheid, maar een groots, meeslepend, wijd uitgesponnen en met bravoure uitgevoerde gaap—een gaap die niet slechts functioneel is, maar die zich als een heerser over het moment verheft, die onmiskenbaar aankondigt dat de tijd van verveling en futloze bezigheden abrupt tot een einde dient te komen en dat de enige logische volgende stap het omarmen van de zachte, zalvende armen van de rust is.

Een ware gaap, een meesterlijke gaap, is niet slechts een biologisch proces, een toevallige rek en strekking van de kaakspieren, maar een diepdoorvoelde expressie van het innerlijk verlangen naar ontsnapping, een stil protest tegen de sleur van de werkelijkheid, een heroïsche poging om de monotonie te doorbreken door de fysieke ruimte van de mond tot haar uiterste grenzen uit te rekken, zodat de omstanders, vrienden, collega’s en voorbijgangers niet anders kunnen dan hun eigen geprogrammeerde gang der dingen even te onderbreken en de majesteit van dit alles verslindende moment in zich op te nemen—sommigen wellicht onbewust meegesleept in een reflexmatige nabootsing, want zo werkt de gaap: zij kent een intrinsieke aanstekelijkheid, een verborgen drang tot collectiviteit, een geheime roep tot universeel begrip.

De ware kunst ligt niet enkel in de opening van de mond, die in een perfect uitgebalanceerde harmonie van kaakverslapping en huigexpansie een maximale wijdte bereikt, noch in de subtiele trilling van de lucht die als een zucht van de ziel ontsnapt, maar in de totale overgave aan het moment—het laten vallen van de schouders, de langzame sluiting van de ogen, het vage, zalige geluid dat, in tegenstelling tot alledaags geklaag of onverschillig gezucht, een eerlijke, compromisloze overgave aan de vermoeidheid symboliseert. Hierin schuilt geen schaamte, geen halfslachtige poging om wakker te blijven, geen krampachtig volharden in saaiheid, maar een pure, onversneden boodschap: genoeg is genoeg.

Wie de gaap op haar best wil ervaren en tot een verheven kunstvorm wil maken, dient zich niet te laten beperken door sociale conventies of ingesleten fatsoensnormen die fluisteren dat een hand discreet voor de mond moet worden gehouden of dat een gaap slechts in stilte dient te geschieden; nee, de ware connaisseur weet dat een eerlijke gaap zich niet laat muilkorven, dat zij een podium verdient, dat haar grootsheid slechts in volle openheid tot haar recht komt—een gaap als een vlag, fier wapperend in de wind van verzet tegen het kunstmatig opgelegde waken.

En zo, met de mond tot het uiterste geopend, de ogen vochtig van pure extase, de lucht door de holten van het hoofd stromend als een briesje dat de geest zuivert, geven wij ons over aan de enige logische conclusie van deze grootse, sublieme daad: de slaap, de rust, de overgave aan de nacht, waarin dromen de plaats innemen van verplichtingen en waarin de ultieme vrijheid zich pas echt openbaart.